Nobel Hóa học: Pin sạc lithium-ion đưa thế giới tiếp cận cách mạng công nghệ mới

Giải Nobel hóa học năm 2019 đã vinh danh ba nhà khoa học Đức, Anh và Nhật vì những cống hiến lớn lao của họ trong từng giai đoạn nghiên cứu, phát minh và phát triển pin sạc lithium-ion.

Đó là John B. Goodenough, sinh tại Đức và đang làm việc tại Đại học Texas (Mỹ); Stanley Whittingham, sinh tại Anh và đang làm việc tại Đại học Binghamton (Mỹ); và ông Akira Yoshino, sinh tại Nhật, đang làm việc cho Tập đoàn Asahi Kasei và Đại học Meijo ở Nagoya (Nhật Bản). Ông Goodenough là nhà khoa học cao tuổi nhất từ trước tới nay giành giải Nobel (97 tuổi).

“Pin lithium-ion đã cách mạng hóa đời sống của chúng ta. Thông qua công trình nghiên cứu của họ, các chủ nhân giải thưởng Nobel hóa học năm nay đã đặt nền tảng cho một xã hội không dây (wireless), thoát khỏi nhiên liệu hóa thạch.

Thông cáo của Ủy ban Nobel

Sự phổ biến ngày càng rộng rãi của pin lithium-ion trong những năm qua khiến giới quan sát từng nhiều lần đồn đoán việc trao giải Nobel cho các thành tựu góp phần phát triển ra loại pin này chỉ còn là vấn đề thời gian. Thậm chí, trước thềm mùa Nobel năm nay cũng đã có nhiều thông tin đồn đoán về việc này.

Báo Guardian nhận định Nobel hóa học năm nay có thể được xem là một giải thưởng “đại chúng” mà giới quan sát đã mong chờ suốt nhiều năm qua. Pin lithium-ion đã được ứng dụng vào gần như mọi mặt trong cuộc sống hiện nay và là một phần không thể thiếu trong thời đại của công nghệ kỹ thuật số.

“Loại pin sạc mạnh mẽ và trọng lượng nhẹ này ngày nay đang được sử dụng trong mọi thứ từ điện thoại di động đến máy tính xách tay và các thiết bị điện tử. Nó cũng có thể trữ một lượng năng lượng đáng kể từ năng lượng gió, mặt trời, mở ra tiềm năng về một xã hội không dùng nhiên liệu hóa thạch” – Viện hàn lâm Khoa học hoàng gia Thụy Điển cho biết.

Sơ đồ mô tả pin lithium-ion lưu trữ các nguồn năng lượng tái tạo và cung cấp năng lượng cho các thiết bị điện tử – Nguồn: Nobel Prize

Tại buổi họp báo công bố giải hôm 9-10-2019, nhà vật lý – hóa học Sara Snogerup Linse, chủ tịch Ủy ban Nobel về hóa học, nhấn mạnh pin lithium-ion với trọng lượng nhẹ mà ba nhà khoa học nghiên cứu phát triển đã giúp đưa thế giới “tiếp cận với một cuộc cách mạng công nghệ mới”.

Trang Quanta Magazine dẫn nhận định của giáo sư Paul Coxon chuyên ngành khoa học vật liệu và luyện kim thuộc Đại học Cambridge đánh giá pin lithium-ion thực sự là những “con ngựa thồ” giấu mặt của kỷ nguyên di động.

“Hơn 2/3 dân số thế giới đang dùng ít nhất một thiết bị di động, hoặc là điện thoại di động, laptop hay máy tính bảng, và gần như tất cả đều hoạt động bằng pin sạc lithium-ion” – ông Coxon nói.

Bà Bonnie Charpentier, chủ tịch Hội Hóa học Mỹ, cho rằng: “Trong bối cảnh đối mặt với các nguy cơ gia tăng từ biến đổi khí hậu cực đoan, việc công bố giải hôm nay cho thấy rõ hơn về việc tính linh động của năng lượng đã giúp tạo ra những tiến bộ chưa từng có trong liên lạc, giao thông và những phương tiện khác để hỗ trợ các phương diện thiết yếu trong đời sống trên toàn thế giới”.

Như vậy, tính đến nay đã có 111 giải Nobel hóa học được trao cho 184 tác giả từ năm 1901 đến 2019, trong đó có 63 giải chỉ trao cho 1 người. Có 5 phụ nữ đã nhận giải Nobel hóa học.

cuongdm2k1

all author posts

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are makes.